Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Eczacılık Fakültesi Temel Eczacılık Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Şükran Öztürk ile Teoman Duralı İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Fadile Gülden Ekmen, arkeoloji ve mikrobiyoloji disiplinlerini birbirine bağlayan "İnönü Mağarası Kazısı Toprak Örneklerinin Antibiyotik Direnç Genlerinin Tespiti ve Metagenomik Analizi" isimli projesi Anadolu Ajansı (AA) başta olmak üzere ulusal basında geniş yankı uyandırdı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izni ve destekleri, BEUN Rektörü Prof. Dr. İsmail Hakkı Özölçer’in katkıları ve Doç. Dr. Hamza Ekmen’in bilimsel danışmanlığıyla, Karadeniz Ereğli Müzesi iş birliğinde yürütülen çalışmalar kapsamında mağaradan alınan toprak örnekleri üzerinde detaylı analizler gerçekleştirildi. Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Emre Keskin ve ekibinden Esra Mine Ünal ile Ayşegül Er Gökçe’nin de katkılarıyla yapılan araştırmalarda, antibiyotik direnç genleri ve antik bakteri popülasyonları ortaya çıkarıldı.
Elde edilen sonuçlara göre, günümüzden 5 bin yıl önce mağarada yaşayan toplulukların mide bulantısı, karın ağrısı, kusma ve ishal gibi gastrointestinal hastalıklar geçirdikleri, bu hastalıkların tedavisinde ise kömür ve türevlerinden faydalandıkları tespit edildi.
Doç. Dr. Fadile Gülden Ekmen, bu bulguların Erken Tunç Çağı insanlarının yaşam biçimleri, beslenme alışkanlıkları, hastalık profilleri ve tedavi yollarına ışık tuttuğunu belirtti. Ayrıca kömürün kullanımının yalnızca 19. yüzyılda başlamadığına, Zonguldak havzasında binlerce yıl önce de insanlar tarafından tanındığı ve tedavi amaçlı kullanıldığına dikkat çekti.
Doç. Dr. Şükran Öztürk ise toprak örneklerinde yapılan metagenomik analizler sayesinde antibiyotik direnç genlerinin üç farklı kültür tabakasında tespit edildiğini açıkladı. Bu bulguların, antibiyotik direncinin yalnızca çağımızın sorunu olmadığını, kökeninin binlerce yıl öncesine uzandığını gösterdiğini ifade etti.
Öztürk ayrıca, dünyada kabul gören “tek sağlık” yaklaşımının önemine vurgu yaparak, insanların, hayvanların ve ekosistemlerin sağlığını birlikte ele alan bütüncül bakış açısının zorunluluğunu bir kez daha hatırlattıklarını dile getirdi.
BEUN akademisyenlerinin İnönü Mağarası’nda ulaştığı bu önemli bilimsel bulgular, Anadolu Ajansı başta olmak üzere ulusal basında geniş yankı uyandırdı. Haber, erken dönem toplulukların hastalıklarla mücadele yöntemlerine ışık tutması ve kömürün kullanımına dair tarihsel bilgileri gün yüzüne çıkarması açısından kamuoyunda büyük ilgi gördü.
BEUN Rektörü Prof. Dr. İsmail Hakkı Özölçer, yapılan çalışmaya ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:
“Üniversitemizin farklı disiplinleri bir araya getirerek ortaya koyduğu bu değerli çalışma, yalnızca arkeoloji ve mikrobiyoloji alanlarına değil, aynı zamanda kültürel mirasımızın anlaşılmasına da önemli katkılar sağlamaktadır. İnönü Mağarası’nda elde edilen veriler, Erken Tunç Çağı topluluklarının sağlık ve yaşam biçimlerine ışık tutarken, kömürün kullanımına dair bulgular Zonguldak’ın tarihsel önemini bir kez daha gözler önüne sermiştir. Akademisyenlerimizin özverili çalışmalarıyla ortaya çıkan bu sonuçların, ülkemizin bilimsel birikimine katkı sunacağına ve uluslararası alanda da ses getireceğine inanıyorum. Üniversitemiz, her zaman olduğu gibi bilime, kültüre ve insanlığa değer katan araştırmaları desteklemeye devam edecektir.”
AA Haberine Ulaşmak için: www.aa.com.tr/tr/yasam/zonguldakta-5-bin-yil-once-yasayan-insanlar-mide-rahatsizliklarinin-tedavisi-icin-komur-kullanmis/3685710
Milliyet Habere Ulaşmak için: www.milliyet.com.tr/gundem/magarada-5-bin-yillik-sir-insanligin-en-buyuk-korkularindan-biri-tarihi-yeniden-yazacak-7444447
Haber Global'e Ulaşmak için: haberglobal.com.tr/amp/gundem/5-bin-yillik-sir-inonu-magarasinda-ortaya-cikti-478321
TGRT Habere Ulaşmak için: www.tgrthaber.com/kultur-sanat/inonu-magarasindaki-5-bin-yillik-sir-ortaya-cikti-bu-hastaliklar-komurle-tedavi-edilm-3248376?s=2#
Haber Global'e Ulaşmak için: haberglobal.com.tr/amp/gundem/5-bin-yillik-sir-inonu-magarasinda-ortaya-cikti-478321
TGRT Habere Ulaşmak için: www.tgrthaber.com/kultur-sanat/inonu-magarasindaki-5-bin-yillik-sir-ortaya-cikti-bu-hastaliklar-komurle-tedavi-edilm-3248376?s=2#